Ben je verslaafd aan eten… of aan je eigen regels?
Je loopt langs de kast en ziet een pak koekjes. Je denkt: “Dit mag ik niet, maar ik kan er niet vanaf blijven.” Voor je het weet is het hele pak leeg en denk je: “Zie je wel, ik ben gewoon verslaafd aan koekjes.”
Herkenbaar? Dan heb ik goed nieuws voor je, want je bent niet verslaafd. Echt niet. En je kunt gewoon koekjes in huis hebben en ervan genieten. Bewust. Echt. In werkelijkheid heb je namelijk geen echte verslaving, maar zit je verstrikt in je eigen eetregels en restricties.
Eerst even wat meer over suiker en dat idee dat suiker “verslavend” is. Want dat is het dus echt niet.
Suiker is niet verslavend
Hoewel suiker het beloningscentrum in je hersenen activeert en dopamine vrijgeeft, het stofje dat je een prettig gevoel geeft, is er geen enkel wetenschappelijk bewijs dat suiker verslavend is zoals drugs of alcohol. Studies tonen aan dat suiker weliswaar een belonend effect heeft, maar geen verslavende eigenschappen vertoont zoals middelen als nicotine of alcohol. Onderzoeker Han de Jong van de Universiteit Utrecht concludeerde in zijn promotieonderzoek dat suiker niet verslavend is zoals drugs, het verandert de hersenen niet blijvend.
Daarnaast wordt suiker uit een koekje in je lichaam echt op dezelfde manier omgezet als suiker uit een appel. Namelijk in enkelvoudige glucosemoleculen die je energie geven. En niemand beweert ooit verslaafd te zijn aan appels, rode bieten of pastinaak. Terwijl die allemaal gewoon koolhydraten, oftewel suiker bevatten. En als suiker écht verslavend was, zouden de pakken kristalsuiker in de supermarkt als warme broodjes over de toonbank gaan. Want dat is de makkelijkste manier om direct suiker binnen te krijgen, en dat gebeurt duidelijk niet.
Het gevoel dat je “verslaafd” bent, komt dus ergens anders vandaan.
Wat maakt het dan zo moeilijk?
Het is niet de suiker zelf, maar je eigen gedachten en regels over suiker (of snacks die suiker bevatten) die het moeilijk maken om ermee om te gaan. Strikte verboden of schuldgevoelens kunnen leiden tot een vicieuze cirkel van verlangen en overeten. Het idee van “verslaving” ontstaat vaak uit deze psychologische patronen, niet uit de stof zelf.
Maar ook je gedachten over je eigen gedrag of je “verslaving” spelen een rol.
Jij hebt de regie
Als je zegt: “Ik ben verslaafd”, geef je automatisch de regie uit handen. Het is niet jouw schuld dat je niet van de koekjes af kunt blijven, maar de schuld van je verslaving. Fijn excuus natuurlijk, want dan mag je dus gewoon die koekjes eten (wat overigens altijd mag, maar dat terzijde), maar het is ook een valkuil. Want jij bent de regie kwijt.
Wat wél werkt:
-
Neem afstand van dat verhaal.
-
Realiseer je: jij maakt keuzes, niet je “verslaving”.
-
Gun jezelf dat wat je lekker vindt, zonder schuldgevoel.
Hoe meer je inzet op een gezonde relaxte relatie met eten, hoe meer jij de regie terugkrijgt en het gevoel van de verslaving naar de achtergrond verdwijnt.
Conclusie
Dus nee, je bent niet verslaafd aan chocolade. En ook niet aan suiker. Je bent misschien wel een beetje verstrikt geraakt in je eigen regels en daar kun je iets aan doen.
Meer weten over hoe je weer grip kunt krijgen op je eetgedrag zonder schuld of strikte regels? Check dan de Anti-dieetpodcast.
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
Deel met je vrienden!
