Wanneer voelde jij je voor het eerst onzeker over je lichaam?

Misschien was je nog jong toen je je moeder hoorde praten over haar buik. Misschien hield je je buik in voor een schoolfoto, vond je je dijen te dik of durfde je niet in bikini. Of misschien ontstond die onzekerheid pas later, toen je ouder werd, moeder werd of de eerste grijze haren ontdekte.

Veel vrouwen weten nog precies wanneer ze zich voor het eerst schaamden voor hun lichaam. En dat is geen toeval.

Onzekerheid verkoopt

We leven in een maatschappij waarin onzekerheid ontzettend veel geld oplevert. Eerst wordt benadrukt wat er niet goed genoeg aan je is, daarna wordt de oplossing aangeboden. Rimpels? Een crème of botox. Grijze haren? Haarverf. Cellulitis? Een serum. Aangekomen? Een dieet. Hetzelfde gebeurt met eten. Ineens vraag je je af of brood wel gezond is, of koolhydraten slecht zijn en of je suiker, gluten of bepaalde voedingsmiddelen niet beter kunt vermijden.

Het probleem zit niet bij de vrouw die hierin meegaat. We willen allemaal aantrekkelijk gevonden worden, ergens bij horen en afwijzing voorkomen. Het probleem zit in een systeem dat verdient aan het idee dat we nog niet goed genoeg zijn.

Ook ouder worden is een probleem geworden

Onzekerheid gaat inmiddels over veel meer dan gewicht. We moeten fit, gezond, succesvol, productief én mooi zijn. En voor vrouwen lijkt daar nog een extra opdracht bij te komen: word vooral niet zichtbaar ouder. We zeggen dat we wijsheid en levenservaring waarderen, terwijl we ondertussen producten verkopen om rimpels, grijze haren en een veranderende huid zo lang mogelijk te verbergen.

Daar zit een grotere maatschappelijke geschiedenis achter. Vrouwelijke waarde is lange tijd sterk verbonden geweest aan aantrekkelijkheid en jeugdigheid. En als je voortdurend bezig bent met hoe je eruitziet, blijft er minder ruimte over voor autonomie, creativiteit, invloed en simpelweg leven.

Sociale media maken het nog persoonlijker

Ook sociale media versterken dit mechanisme. Sta je wat langer stil bij een filmpje over afvallen, dan krijg je er meer van. Kijk je naar huidverzorging, dan volgen de video’s over anti-aging. Het algoritme vindt je niet te dik of te oud. Het heeft geen mening over je lichaam. Maar het heeft wel belang bij jouw aandacht. En onzekerheid trekt aandacht.

Daarom is mediawijsheid wat mij betreft ook een vorm van zelfzorg. Niet alleen leren luisteren naar je lichaam, maar ook leren herkennen wanneer iemand je een probleem probeert aan te praten. Een vraag die daarbij kan helpen:

Wie heeft er baat bij dat ik me hier onzeker over voel?

Van wie is deze wens eigenlijk?

Je mag natuurlijk nog steeds je haar verven, make-up dragen, een cosmetische behandeling ondergaan of de wens hebben om af te vallen. Zelfwaarde betekent niet dat je niets aan jezelf mag veranderen. Het betekent dat jouw waarde als mens daar niet vanaf hoeft te hangen.

Het kan daarom interessant zijn om jezelf af en toe af te vragen: van wie is deze wens eigenlijk? Komt hij vanuit mezelf, of vooral vanuit de angst om niet goed genoeg gevonden te worden? Want wat als je leven niet begint na dat dieet, die behandeling of die vijf kilo? Wat als je niet voortdurend een project bent dat verbeterd moet worden?

Intuïtief eten en een gezonde relatie met eten ontwikkelen gaat niet alleen over luisteren naar je honger en verzadiging. Of over oordelen over eten loslaten. Of over minder eetbuien. Het gaat ook over het terugwinnen van autonomie. Over opnieuw leren voelen wat van jou is en wat je ooit van buitenaf hebt geleerd.

Je hoeft niet iedere gedachte over jezelf te geloven. En je hoeft ook niet langer te geloven dat je eerst jonger, dunner, mooier of perfecter moet worden voordat je mag leven.

Authentiek jezelf mogen zijn

Authentiek jezelf mogen zijn is misschien wel de grootste vorm van verzet die jij kunt uitoefenen. Stoppen met geloven dat je niet goed genoeg bent. Stoppen met geloven dat je voortdurend verbeterd moet worden. Stel je eens voor wat er gebeurt als miljoenen vrouwen besluiten dat ze zichzelf niet langer als project zien. Dat ze hun lichaam niet langer als probleem behandelen. Dat ze stoppen met wachten tot ze tevreden zijn. Maar besluiten nu al tevreden te zijn. Dan verandert er iets. Niet alleen in hun relatie met eten. Maar ook in hun relatie met zichzelf.

Een vrouw die werkelijk gelooft dat ze niet eerst jonger, dunner, mooier, fitter of perfecter hoeft te worden voordat ze haar leven mag leiden, is super strek. Intimiderend. En een stuk moeilijker om iets aan te verkopen.

Dus wat nou als er niets aan jou hoeft te worden opgelost?

In aflevering 92 van de Anti-dieetpodcast neem ik je nog wat meer mee in dit thema. Deze beluister je hier.

.

Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland. 

Vind je mijn blogs leerzaam of inspirerend? En wil je mij ondersteunen in het kunnen blijven schrijven van blogs, het maken van podcasts en het ontwikkelen van gratis tools, cursussen, challenges en masterclasses? Dan help je mij enorm met een kleine maandelijkse bijdrage. Dat kan al vanaf €1 per maand. Als dank ontvang je toegang tot exclusieve content. Alvast onwijs bedankt!