Het is misschien wel één van de meest gestelde vragen als het gaat om intuïtief eten: “Val ik af als ik intuïtief leer eten?” Het antwoord is genuanceerd. Want intuïtief eten draait niet om afvallen, maar om het herstellen van de relatie met eten en je lichaam. Toch kan het gebeuren dat je gewicht verandert als je intuïtief gaat eten. Laten we dit stap voor stap bekijken, want ik snap die vraag heel goed. We zijn zo gewend om alles rondom eten en ons lichaam te koppelen aan gewicht. Aan dun zijn, gezond zijn, mooi gevonden worden. En eerlijk is eerlijk: vaak met een flinke dosis oordeel richting onszelf.
En weet je? Het is ook heel normaal als je de wens hebt om af te vallen. We leven in een maatschappij waarin een dun lichaam nog steeds als beter, succesvoller en gezonder wordt gezien. Dat beeld krijgen we al jong mee, via media, de dokter, social media, tijdschriften, noem maar op. Geen wonder dus dat veel vrouwen het gevoel hebben dat ze “moeten” afvallen om goed genoeg te zijn.
Maar intuïtief eten, is geen dieet en zet niet in op gewichtsverlies. Het gaat niet over een getal op de weegschaal, maar over hoe jij je voelt, hoe je met eten omgaat en hoeveel rust je daarin ervaart.
De BMI en de mythe van een “gezond gewicht”
Laat ik meteen met de deur in huis vallen; er bestaat niet zoiets als een gezond gewicht. En de BMI die vaak als maatstaf wordt gebruikt? Die zegt eigenlijk niets over jouw gezondheid.
De BMI is ooit bedacht door een Belgische wiskundige (ja, geen arts dus) die vooral geïnteresseerd was in statistiek. Het was bedoeld om gemiddelden in grote groepen mensen te berekenen, niet om te bepalen of jij gezond bent. Bovendien was het gebaseerd op metingen bij jonge, witte mannen. Geen vrouwen, geen mensen van kleur, geen rekening met leeftijd, spiermassa of bouw. Dat we die formule nog steeds gebruiken om te bepalen of jij zogenaamd een “gezond gewicht” hebt, is dus complete onzin. Gezondheid is namelijk veel te complex om te vangen in één cijfertje. Wil je hier meer over lezen, check dan vooral ook eens deze blog.
Je setpoint gewicht: jouw natuurlijke evenwicht
Wat kan helpen om te begrijpen hoe gewicht werkt, is de setpoint theorie. Je setpoint gewicht is het gewicht waarop jouw lichaam zich prettig voelt. Het is geen vast getal, maar een range van zo’n 5 tot 10 kilo waarbinnen jouw gewicht meestal vanzelf blijft schommelen. Dat setpoint wordt bepaald door je genen, je lichaamsbouw en hoe jij omgaat met eten, bewegen, rust en slaap. Het is het gewicht dat je zonder krampachtige regels of extreme maatregelen kunt vasthouden. Ga je daaronder zitten door te diëten of streng te controleren wat je eet, dan trekt je lichaam aan de bel. Je metabolisme vertraagt, je honger neemt toe en de kans is groot dat je uiteindelijk weer aankomt. Dat is ook de reden waarom 80 tot 95% van de mensen na een dieet hun verloren gewicht weer terugkrijgt. Ook hierover kun je meer lezen als je dat interessant vindt,
Dus… val je af met intuïtief eten?
Dat hangt af van waar je nu staat ten opzichte van je setpoint gewicht:
- Zit je er al in de buurt? Dan zal er waarschijnlijk niet zo veel veranderen. Maar garanties zijn er simpelweg niet.
- Zit je eronder, omdat je al jaren aan het diëten bent of te streng bent voor jezelf? Dan kan het zijn dat je aankomt.
- Zit je erboven, bijvoorbeeld omdat je vaak eet vanuit troost of beloning of omdat je eetpatroon jarenlang uit balans was? Dan kan het zijn dat je gewicht daalt richting je natuurlijke setpoint.
Maar onthoudt; het doel van intuïtief eten is nooit afvallen. Het doel is rust. Vrijheid. Plezier. Een gezonde relatie met eten én met jezelf.
Waarom focussen op afvallen averechts werkt
Zodra je intuïtief eten stiekem tóch gebruikt als nieuw dieet, ondermijn je het hele proces. Je lichaam voelt die controle en gaat in de weerstand. En jij blijft hangen in regels, verwachtingen en teleurstelling.
De échte winst van intuïtief eten zit ‘m in iets heel anders dan in gewichtsverlies. Je leert:
- luisteren naar je lichaam
- stoppen met eten uit beloning, troost of compensatie
- weer genieten zonder schuldgevoel of schaamte
- meer vertrouwen voelen in jezelf.
Dat geeft je zoveel meer rust dan welk “ideaalgewicht” ooit kan doen.
Dus kun je afvallen door aan de slag te gaan met intuïtief eten?
Misschien. Misschien ook niet. Misschien kom je zelfs wat aan. Maar wat ik keer op keer terug hoor van de vrouwen die ik begeleid, is dat de rust die ze nu ervaren rondom eten en het vertrouwen dat ze in hun lijf en zichzelf hebben teruggevonden zo waardevol is, dat ze hun gewicht helemaal niet meer zo interessant vinden.
En onthoudt: het is helemaal oké als je de wens hebt om af te vallen. Die wens is logisch in een wereld waarin dun nog steeds gelijkgesteld wordt aan gezond of aantrekkelijk. Maar wat jij écht verdient, is niet een kleiner lichaam, maar meer rust, vertrouwen en vrijheid in je relatie met eten en met jezelf. En intuïtief eten helpt je daarbij.
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
