Onbeperkt snoepen bij kinderen: waarom het hier wél werkt
“Ik laat mijn kinderen onbeperkt snoepen.” Het is zo’n zin die vaak direct een reactie oproept. Meestal zie ik eerst wat opgetrokken wenkbrauwen, gevolgd door de vraag of ze zich dan niet misselijk eten of alles in één keer opeten. Het beeld dat daarbij ontstaat, is er één van chaos, gebrek aan grenzen en kinderen die volledig doorslaan zodra ze de kans krijgen.
De realiteit is hier anders. Sterker nog: het snoep van de avondvierdaagse staat bij ons vaak maanden in een pot. Vrijwel onaangeroerd. Uiteindelijk verdwijnt het meestal in de prullenbak, omdat het één plakkerige massa is geworden. Niet echt het scenario dat de meeste mensen verwachten bij “onbeperkt snoepen”.
Mijn kinderen zijn 12, 16 en 19 en dit doen we al jaren
Mijn kinderen zijn inmiddels 12, 16 en 19 jaar oud, dus dit is geen tijdelijke aanpak of experiment. We zijn hier jaren geleden al mee begonnen, juist omdat ik zag wat restricties en regels rondom eten kunnen doen. Wat ik nu terugzie, bevestigt voor mij waarom deze manier van omgaan met eten zo waardevol is: mijn kinderen weten wanneer het genoeg is, ervaren geen strijd rondom eten en zijn er niet obsessief mee bezig.
Dat is echter niet ontstaan door alles maar los te laten.
Wat er gebeurt als snoep niet bijzonder is
Wanneer snoep niet langer iets is wat beperkt of verboden wordt, verdwijnt de lading die erop zit. Het wordt geen beloning, geen uitzondering en ook geen schaars goed waar je gebruik van moet maken “nu het nog mag”. In plaats daarvan wordt het gewoon onderdeel van alles wat er te eten is.
Dat heeft een opvallend effect. Mijn kinderen pakken regelmatig een paar snoepjes en laten het daarbij. Soms eten ze er wat meer, en dat is ook prima. En vaak vergeten ze simpelweg dat het er is. Juist doordat er geen spanning of schaarste is, ontstaat er rust. Snoep verliest zijn aantrekkingskracht als iets “slechts” of “ongezonds” waarbij je maat moet houden.
Intuïtief eten als basis
Deze manier van omgaan met snoep is gebaseerd op de principes van intuïtief eten. Daarbij staat het leren luisteren naar interne signalen centraal: honger, verzadiging, trek en voorkeur.
Door eten niet te labelen als verboden of speciaal, geef je kinderen de kans om die signalen te leren herkennen en vertrouwen. Zodra je eten gaat beperken, wordt het automatisch interessanter en belangrijker. Dat is een heel logisch gevolg van hoe ons brein werkt. Wat schaars is, krijgt prioriteit.
Door die schaarste weg te nemen, ontstaat er ruimte om te voelen wat je daadwerkelijk nodig hebt.
Onbeperkt betekent niet: geen kaders
Een belangrijk misverstand is dat onbeperkt snoepen hetzelfde zou zijn als geen begeleiding bieden. In werkelijkheid heb ik juist jarenlang actief kaders geboden.
Toen mijn kinderen jonger waren, stelde ik regelmatig vragen wanneer ik erbij was. Ik hielp ze om stil te staan bij wat ze voelden: of ze echt honger hadden of vooral zin in iets lekkers, of verveling misschien een rol speelde, en of ze echt zin hadden in dat specifieke koekje of eerder in iets anders. Op die manier leerden ze onderscheid maken tussen verschillende behoeftes.
In de beginfase kwam het ook wel eens voor dat ze meer aten dan prettig voelde. Dat hoort bij leren. In plaats van daar een oordeel aan te hangen, gaf ik ze mee dat dat gevoel vanzelf weer zou afzakken. Geen “zie je wel”, geen correctie achteraf, maar vertrouwen dat ook dit onderdeel is van het proces.
Geen ‘goed’ of ‘slecht’ eten
Wat hier nauw mee samenhangt, is dat ik eten niet label als “ongezond” of “slecht”, en ook niet werk met het idee dat iets gecompenseerd moet worden. Er is geen balans die hersteld moet worden na een moment van genieten, en er zijn geen morele oordelen verbonden aan wat er gegeten wordt.
Zodra je die labels introduceert, ontstaat er al snel een dynamiek van goed en fout, van controle en schuldgevoel. Dat maakt het juist moeilijker om naar het lichaam te luisteren, omdat externe regels het overnemen van interne signalen.
Door die lading weg te laten, blijft over wat essentieel is: hoe voelt het, wat heb ik nodig, en wanneer is het genoeg?
Leren maat houden, maar dan van binnenuit
We zeggen vaak dat kinderen moeten leren “maat houden”, maar in de praktijk bedoelen we meestal dat ze zich moeten houden aan externe regels die wij hebben bepaald. Een vast aantal snoepjes, een duidelijk moment van moeten stoppen.
Wat ik mijn kinderen wil meegeven, is iets anders: dat ze hun eigen maat leren kennen. Dat ze ervaren dat die maat kan verschillen per dag en per situatie, en dat beide oké zijn. Dat vraagt om vertrouwen, maar levert uiteindelijk veel meer op, omdat het een vaardigheid is die ze hun hele leven meenemen.
Eten ze zich dan nooit misselijk?
In de praktijk gebeurt dat nu zelden meer. En als het een keer toch wel gebeurt, is dat geen probleem dat opgelost moet worden, maar een ervaring waar ze van leren. Juist doordat er geen oordeel of correctie op volgt, blijft het een neutrale ervaring die bijdraagt aan lichaamsbewustzijn.
Wat het op de lange termijn oplevert
Wat ik nu zie bij mijn kinderen van 12, 16 en 19 jaar, is dat ze stoppen wanneer ze genoeg hebben, geen behoefte hebben om stiekem te eten en geen strijd ervaren rondom eten. Misschien wel het belangrijkste is dat ze hun lichaam vertrouwen en daar ook naar handelen.
Dat is iets wat veel volwassenen pas later (opnieuw) moeten leren, vaak na jaren van diëten of regels.
De snoeppot van de avondvierdaagse
Die pot met snoep stond hier dus vaak maanden, net zoals de paaseitjes en de pepernoten na verloop van tijd hun beste tijd wel hebben gehad. En dus niet omdat mijn kinderen geen snoep lusten of niet van chocola of pepernoten houden, maar omdat het geen bijzondere plek inneemt in hun hoofd. Het is er, en dat is het. Dat het uiteindelijk soms weggegooid wordt omdat het versuikerd is, zegt eigenlijk alles.
Wil je hier meer over leren?
Omdat ik in de praktijk zie hoeveel rust en vertrouwen deze aanpak brengt, heb ik mijn kennis en ervaring over intuïtief eten, de psychologie van eetgedrag en ontwikkelingspsychologie gebundeld in de cursus Intuïtief eten voor kinderen.
Deze cursus is ontwikkeld voor ouders en professionals die kinderen willen begeleiden op een manier die niet draait om controle en regels, maar om bewustwording en vertrouwen. Je leert hoe je kaders kunt bieden zonder restricties, hoe je kinderen helpt luisteren naar hun lichaam en hoe je een ontspannen relatie met eten kunt ondersteunen, ook als dat nu nog ver weg voelt.
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
Vind je mijn blogs leerzaam of inspirerend? En wil je mij ondersteunen in het kunnen blijven schrijven van blogs, het maken van podcasts en het ontwikkelen van gratis tools, cursussen, challenges en masterclasses? Dan help je mij enorm met een kleine maandelijkse bijdrage. Dat kan al vanaf €1 per maand. Als dank ontvang je toegang tot exclusieve content. Alvast onwijs bedankt!
