Herken je dit: je hebt jezelf voorgenomen nu echt gezond te gaan doen. Je ontbijt met havermout, je slaat de koek bij de koffie over en tijdens de lunch neem je een keurige salade. Je voelt je trots. En dan wordt het avond. Je ploft op de bank, Netflix staat aan, en ineens zit je met een lege zak chips, een halve reep chocola en een schuldgevoel op de bank. Damn weer een eetbui… Eetbuien zijn super herkenbaar én heel menselijk. Het goede nieuws? Ze zijn een teken aan de wand, een signaal dat er iets “mis gaat” en dat daar aandacht naartoe mag.
Waarom eetbuien een teken aan de wand zijn
Wanneer je eetbuien hebt, gaat het zelden om het eten of snoep an sich. Eetbuien zijn vaak een teken aan de wand: een signaal dat er iets niet helemaal in balans is. Misschien luister je niet goed genoeg naar je lichamelijke signalen van honger of vermoeidheid. Misschien mis je voldoening in je dagelijks leven, waardoor eten tijdelijk dat lege gevoel opvult. Of misschien ben je het contact met je waarden kwijtgeraakt, die dingen die je leven betekenis geven.
Met andere woorden: eetbuien laten zien dat er iets nodig is. Niet meer wilskracht of strengere regels, maar aandacht voor wat er onder de oppervlakte speelt.
Luisteren naar je lichaam, makkelijker gezegd dan gedaan
Veel gehoord advies van coaches is “Luister gewoon naar je lichaam”. En hoewel dat ook echt heel krachtig is, is dat wel makkelijker gezegd dan gedaan. Want wat vertelt je lichaam je dan? Begin eens klein en stel jezelf de volgende vragen:
- Heb je echt honger? Voel je het in je maag, buikstreek of aan je energie? Of snoep je meer uit gewoonte omdat het “koffietijd” is of omdat je op de bank ploft?
- Hoe smaakt dat wat je eet? Geniet je echt? Is het lekker? Wat proef je? Met aandacht eten en snoepen voelt heel anders dan gedachteloos een zak M&M’s leegeten.
- Waar heb je echt zin in? Iets zoets? Hard of juist zacht? Iets hartigs? Stel jezelf de vraag “waar heb ik nu echt heel veel zin in?”. Het antwoord is misschien wel heel verrassend…
- Ben je niet gewoon moe? Vaak snoepen we omdat we moe zijn, niet omdat we echt zin hebben in iets lekkers…
Eetbuien worden minder wanneer je beter leert luisteren naar al je lichamelijke, emotionele en mentale behoeftes. Luisteren en handelen naar je fysieke signalen is daarin vaak en belangrijke eerste stap.
Waarden als kompas, wat vind je écht belangrijk?
Eetbuien kunnen ook een teken zijn dat je ergens in je dagelijks leven niet genoeg voldoening ervaart. Misschien werk je hard, maar voel je weinig plezier of verbinding. Of je houdt iedereen tevreden, behalve jezelf. Daarom is het heel interessant om eens goed stil te staan bij je eigen waarden, bij wat jij echt belangrijk vindt in het leven, Waarden zijn de zaken of dingen die jou richting geven. Denk aan vrijheid, gezondheid, plezier, creativiteit, rust of verbondenheid. Als je keuzes maakt die passen bij je waarden, ervaar je meer voldoening en wordt de drang om dat gat met eten te vullen minder sterk. ACT kan je helpen meer inzicht te krijgen in je waarden en daardoor keuzes te maken die daar beter bij aansluiten.
Sta emoties toe
Ook het niet op een effectieve manier om kunnen gaan met emoties kan leiden tot eetbuien. Snoepen om te verdoven en te dempen, komt veel voor. Misschien herken jij dat ook wel. Door goed te leren waar emoties vandaan komen en welke functie ze hebben, zet je al een hele belangrijke stap. Vervolgens komt het aan op het leren toestaan van je emoties in al hun hevigheid, zodat je het niet meer nodig hebt ze te dempen of te verdoven met chocola of ijs…
Oh en heb je veel eetregels? Dan zou dat wel eens de reden kunnen zijn van je eetbuien of “uit de hand gelopen” snoepgedrag. Want regels en restricties, leiden vrijwel onvermijdelijk tot escalatie…
Kleine stappen naar balans
Oké, maar nu even heel praktisch? Wat kun je nu al doen? Hier wat ideeën:
- Mindful snacken. Neem een koekje of iets anders lekkers. Ruik het, proef het, kauw langzaam. En check eens bij jezelf tot welke hap het nog echt intens lekker is.
- Emotie-check. Heb je echt trek of honger? Heb je echt zin in iets lekkers? Wil je inchecken? Of wil je eigenlijk uitchecken?
- Waardenlijstje. Schrijf drie dingen op die jij echt belangrijk vindt in je leven en hoe je daar dagelijks of wekelijks aan werkt.
- Mildheid. Een eetbui gehad? Oefen met mild zijn. Schuldgevoelens voeden vaak juist een volgende eetbui. Zie het als een leermoment, niet als falen.
- Zoek steun. Je hoeft het niet alleen te doen. Een gesprek met een coach, therapeut of gelijkgestemde kan enorm helpen.
Van strijd naar vrijheid
Van je eetbuien afkomen draait dus niet om wilskracht, maar om signalen leren herkennen. Eetbuien zijn een teken dat je lichaam of geest iets nodig heeft: eten, rust, troost, of meer voldoening in je leven. Als je leert luisteren naar die signalen en keuzes maakt die passen bij je waarden, ontstaat er ruimte voor balans en rust.
En weet je wat het mooiste is? Die balans betekent niet dat je nooit meer chocola of chips zult eten. Het betekent dat jij de keuze maakt, bewust, met plezier, en zonder strijd.
Gun jij jezelf meer inzicht in waar je eetbuien vandaan komen en in welke stappen jij kunt zetten om van je eetbuien af te komen? Dat kan. In Bevrijd van eetbuien besteed ik 8 dagen lang aandacht aan de oorzaken van eetbuien en natuurlijk aan de oplossingen. En nee, dat zijn geen quick-fix oplossingen die voor iedereen hetzelfde zijn. Dus je zult zelf ook aan de bak moeten. Maar hé, als jij echt klaar bent met die eetbuien, dan ben je toch zeker ook klaar om daar wat aan te gaan doen? Aanmelden kan voor slechts €5
Ervaringen van anderen
Veel mensen die worstelen met eetbuien herkennen zich in dit patroon. En het mooie is: verandering is echt mogelijk.
- Sanne (32): “Ik dacht altijd dat ik gewoon meer discipline nodig had. Dankzij de oefeningen ontdekte ik dat mijn eetbuien vooral kwamen door stress op werk. Ik heb geleerd mijn grenzen aan te geven en de eetbuien werden vanzelf minder.”
- Lotte (41): “Ik had jarenlange strijd met eten. Nooit was het goed genoeg. In het programma leerde ik mild zijn voor mezelf. Dat alleen al gaf zoveel rust. En grappig genoeg eet ik nu juist minder, zonder dat ik er de hele tijd mee bezig ben.”
- Maaike (27): “Ik schaamde me voor mijn eetbuien en durfde er met niemand over te praten. Door alle voorbeelden merkte ik dat ik niet de enige ben. Dat gevoel van herkenning gaf mij de kracht om echt stappen te zetten.”
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
