Het kan je bijna niet zijn ontgaan; overal om je heen verliezen mensen snel kilo’s dankzij Ozempic of soortgelijke medicijnen (Ozempic is de merknaam). Het klinkt verleidelijk: minder honger, sneller vol, minder food noise en zichtbaar gewichtsverlies in korte tijd. Het is begrijpelijk dat je nieuwsgierig bent of overweegt het te gebruiken. Deze keuzes zeggen niets over jouw wilskracht of karakter; ze laten juist zien hoe sterk de maatschappelijke druk is en hoe de dieetcultuur ons allemaal beïnvloedt.
Een cultuur die dun zijn verheerlijkt
In onze samenleving wordt dun-zijn nog steeds gezien als gezonder, succesvoller en aantrekkelijker, vooral bij vrouwen. Wanneer medicijnen plotseling zulke snelle resultaten opleveren, verschuift de norm nog sneller: lichamen die dunner worden lijken vanzelfsprekend, terwijl lichamen die dat niet doen sneller worden beoordeeld.
Dit heeft brede gevolgen: vrouwen ervaren steeds meer druk om letterlijk minder ruimte in te nemen, fysiek, sociaal en symbolisch. Wie niet afvalt, voelt sneller schaamte of het gevoel buiten de norm te vallen. Dit kan leiden tot stress, angst, schuldgevoelens rondom eten en een nog grotere focus op uiterlijk.
Dat je misschien neigt naar het gebruiken van medicatie of merkt dat je graag dunner zou willen zijn, is dus niet jouw individuele mening of keuze, maar een symptoom van een systeem dat dunheid verheerlijkt en diversiteit in lichamen onderwaardeert. Oftewel een symptoom van de dieetcultuur.
Wat Ozempic echt doet (en niet doet)
Ozempic bootst een hormoon (GLP‑1) na dat je hongergevoel en verzadiging reguleert. Klinische studies laten zien dat mensen gemiddeld 5 tot 10% van hun gewicht verliezen in de periode dat ze de medicatie gebruiken. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
Belangrijk om te weten:
- Het effect is tijdelijk. Wanneer mensen stoppen, dan neemt de honger weer toe en komen ze weer aan.
- Het kan bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid, diarree of vermoeidheid. (bmi-clinic.com)
- Het verandert je relatie met eten niet en kan deze zelfs verslechteren.
Ozempic biedt een manier om af te vallen, maar het is geen wondermiddel. Je wordt er niet per definitie gezonder van, je welzijn neemt niet automatisch toe en je ontwikkelt er al helemaal geen gezonde relatie met eten of je lijf mee.
Maatschappelijke impact
De maatschappelijke impact is echt enorm. Doordat het middel snel werkt en heel veel mensen het gebruiken (vooral onder bekende Nederlanders, acteurs, artiesten etc), verschuift de maatschappelijke norm: dunne lichamen worden nog meer de standaard, en vrouwen voelen de druk om letterlijk minder ruimte in te nemen. Het vergelijken van lijven staat weer meer centraal en de focus op uiterlijk neemt weer enorm toe. Dit kan leiden tot een obsessie rond eetgedrag en lichaamscontrole.
Een bredere maatschappelijke context
Deze druk sluit aan bij bredere politieke en culturele trends. Conservatief-rechtse stromingen en de opkomst van de zogenaamde “tradwives” benadrukken vaak dat vrouwen hun rol en ruimte moeten beperken tot traditionele normen van zorgen voor man en gezin en er “goed” uitzien. Tegelijk staan vrouwenrechten wereldwijd onder druk, van toegang tot gezondheidszorg tot autonomie over het eigen lichaam. De snelle normalisering van extreem dunne lichamen draagt bij aan een cultuur waarin vrouwen voortdurend beoordeeld worden op hun zichtbaarheid, gedrag en uiterlijk. En dat is precies de context waarin veel vrouwen zich gedwongen voelen om medicatie te gebruiken om aan de norm te voldoen.
En dat is dus echt niet gek, heel begrijpelijk en te plaatsen binnen de maatschappij waarin we nu leven. Maar wil jij je conformeren aan een schoonheidsnorm? Aan het idee dat jij als vrouw geen ruimte mag innemen? Of wil je je vrij voelen in je eigen lijf, regie ervaren over je eetgedrag en echt goed voor jezelf zorgen?
Een andere weg naar gezondheid
Gezondheid gaat gelukkig veel verder dan een getal op de weegschaal. Er zijn tal van manieren om je welzijn en gezondheid te versterken die niets te maken hebben met “moeten” afvallen. In Ditch de dieetmentaliteit vertel ik je daar alles over. Dus ben je nieuwsgierig geworden? Meld je dan vooral gratis aan.
Conclusie
Ozempic kan tijdelijk ondersteunen bij gewichtsverlies, maar het is geen blijvende oplossing en het verandert niets aan de druk die vooral vrouwen voelen dat ze minder ruimte moeten innemen. En je relatie met eten wordt er niet gezonder of relaxter van. Het gebruik of overwegen van medicatie is een logische reactie op een systeem dat dunheid verheerlijkt en geen teken van individueel “falen”, maar een teken dat onze maatschappij nog altijd denkt vrouwen kleiner te kunnen maken.
Echte gezondheid is veel breder en kan worden nagestreefd (indien gewenst uiteraard) door in te zetten op gezondheidsgedrag en een gezonde relatie met eten en jezelf.
Belangrijke bronnen
- Semaglutide en gewichtsverlies bij volwassenen: PubMed
- GLP‑1-receptoragonisten en hongergevoel: PubMed
- Impact van maatschappelijke schoonheidsnormen op vrouwen: PubMed
- Klinische resultaten en bijwerkingen van Ozempic: BMI Clinic
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
