In deze blog neem ik je mee in wat er wellicht achter jouw gedachteloze gesnoep zit. Uiteraard zijn er nog heel veel andere mogelijke verklaringen, maar voor veel vrouwen speelt de innerlijke strijd tussen kern behoeftes ook een rol.
Intuïtie is vaak leidend
Jaren geleden zat ik er helemaal doorheen en boekte een retraite inclusief psychologische begeleiding. Mijn therapeut gaf me op dag één een simpele opdracht: kies twee liedjes om vanavond als je in bed ligt te luisteren. Zonder dat ik er echt over nadacht, schoten me meteen twee liedjes te binnen. “Laat me” van Ramses Shaffy en “Mag ik dan bij jou?” van Claudia de Breij.
Mijn lijf of mijn intuïtie gaf aan waar het knelde, nog voordat mijn hoofd daar rationeel een conclusie aan kon verbinden. Want dat was precies waar ik vast liep. In mijn innerlijke strijd tussen de behoefte aan autonomie en die aan verbinding. En daarin sta ik niet alleen.
Autonomie versus verbinding
We hebben als mensen namelijk allemaal de behoefte aan autonomie (je eigen keuzes kunnen maken, vrijheid ervaren, je eigen pad kunnen kiezen) en aan verbinding (je gezien voelen, gedragen worden, er niet alleen voor staan).
We willen allebei. Tegelijk. En dat gaat nu eenmaal niet altijd samen. Want in het dagelijks leven komen die behoeften regelmatig in de knel. Staan ze soms haak op elkaar of gaan ze gewoon even niet echt hand in hand.
Het hangt natuurlijk erg af van je persoonlijke situatie. Misschien woon je alleen en geniet je van je vrijheid, maar merk je dat je de sociale contacten mist die zorgen voor verbinding. Of je woont samen met een partner en/of kinderen en je dagen zijn gevuld met gezamenlijke rituelen en verplichtingen, waardoor het lastig kan zijn om even iets alleen voor jezelf te doen.
Het hangt ook af van je werk. Misschien zit je in een baan waar alles strak geregeld is en er weinig ruimte is voor jouw eigen inbreng. Of je hebt juist een rol waarin alles mogelijk is, maar merkt dat je daardoor meer dan ooit behoefte hebt aan contact en erkenning, omdat niemand echt weet wat je doet of wie je bent.
Ook de mensen om je heen spelen een rol. Een vriend of partner kan heel aanwezig zijn, waardoor je minder ruimte voor jezelf ervaart. Of hij/zij is veel weg, waardoor je je juist alleen voelt terwijl je de verbinding zoekt.
Botsende behoeftes
En onze behoeftes kunnen ook nog best wel eens botsen met die van de mensen om ons heen. Een collega die om hulp vraagt (en dus verbinding zoekt), terwijl jij echt even je eigen planning op orde moet brengen (en dus autonomie wilt ervaren). Een kind dat net op het moment dat jij wilt ontspannen, aandacht zoekt. Of een vriend die belt om zijn hart te luchten, terwijl jij net een moment voor jezelf had gepland. En het kan natuurlijk ook precies andersom zijn. Dat jij om hulp vraagt en die ander juist even zelf de regie wil behouden. Dat jij iets leuks wilt gaan doen met je kind en hij juist even tijd voor zichzelf nodig heeft. Of dat jij een vriendin belt en zij precies een me-time momentje wilde pakken.
Allemaal situaties waarin behoeftes met elkaar kunnen clashen. Ze niet op één lijn staan en niet aan beide voldaan kan worden. Dat is wat het is en dat hoeft ook geen probleem te zijn.
Compenseren en gedachteloos snoepen
Maar wanneer je structureel niet aan deze kern behoeftes tegemoetkomt, gaat er iets schuren. Dan ga je zoeken naar iets om het te compenseren, het “goed” te maken. Je pakt nét wat vaker iets te snoepen, zonder dat je daar echt trek in hebt. Je schenkt gedachteloos nog een glas wijn in. Je verdwijnt in een serie, scrollt eindeloos op je mobiel, of verliest jezelf in een game. En niet omdat dat is waar je nu echt zin in hebt, maar omdat er ergens iets mist. Het zijn slimme (zij het soms wat onhandige) pogingen van je systeem om een leegte te vullen. Je systeem, je lichaam, je intuïtie voelt een gebrek, en dat probeer je op de één of andere manier te compenseren.
Wat mis je?
Wat kan helpen is nieuwsgierig worden. Jezelf liefdevol de vraag te stellen “wat mis ik?” Is het vrijheid, ruimte, het gevoel dat je je eigen keuzes kunt maken? Oftewel autonomie? Of is het juist nabijheid, iemand die je ziet, er voor je is, die je het gevoel geeft dat je het niet allemaal alleen hoeft te doen? Oftewel verbinding? En soms is het antwoord beide.
Leer je behoeftes kennen
Het mooie is; hoe beter je die twee behoeften bij jezelf leert herkennen, hoe beter je ernaar kunt leren handelen. Hoe beter je kunt aangeven wat je nodig hebt en wat je grenzen zijn.
Misschien is dat wel wat die twee liedjes me toen probeerden te vertellen. Dat ik niet hoef te kiezen tussen laat me en mag ik dan bij jou. Dat er ruimte mag zijn voor allebei en dat ik regelmatig mag intunen welke behoefte op dat moment meer op de voorgrond is en dus ook meer aandacht mag krijgen.
Ik leerde in die tijd ook dat mijn intuïtie het altijd bij het juiste eind heeft en ik daar meer op mag vertrouwen. Hoe moeilijk dat soms ook is met een sterk ontwikkeld hoofd… Dat intuïtief eten een prominente rol speelt in mijn begeleiding, komt dan ook vast niet als een verrassing.
Merk jij nu ook dat je regelmatig verzand in compensatiegedrag; dat je meer snoept dan je zou willen bijvoorbeeld, dat je eet vanuit emoties en stress of vanuit verveling, dan ben je van harte welkom om eens gratis en vrijblijvend kennis te maken.
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
Vind je mijn blogs leerzaam of inspirerend? En wil je mij ondersteunen in het kunnen blijven schrijven van blogs, het maken van podcasts en het ontwikkelen van gratis tools, cursussen, challenges en masterclasses? Dan help je mij enorm met een kleine maandelijkse bijdrage. Dat kan al vanaf €1 per maand. Als dank ontvang je toegang tot exclusieve content. Alvast onwijs bedankt!
