Misschien herken je het wel: je bent net klaar met eten en toch ben je in je hoofd alweer bezig met je volgende maaltijd of eetmoment. Je vraagt je af wat je straks “mag” eten of je niet te veel hebt gegeten of hoe je het morgen anders gaat doen. Ondertussen lijkt dat stemmetje in je hoofd nooit echt stil te worden.
Dat constante denken aan eten wordt tegenwoordig food noise genoemd (ik noem het al 10 jaar gewoon onrust, maar food noise is blijkbaar hipper 😉). En hoewel het misschien zo voelt, is food noise echt geen teken dat je faalt, dat je geen discipline hebt of iets verkeerd doet. Het is een logisch gevolg van hoe veel vrouwen hebben geleerd om te gaan met eten, hoe er in de maatschappij naar eten wordt gekeken en het is een duidelijk teken aan de wand.
Wat is food noise eigenlijk?
Food noise is de mentale “ruis” rondom eten. Het zijn de twijfels, regels en oordelen over eten die constant op de achtergrond (of zelfs op de voorgrond) aanwezig zijn. Gedachten als: dit had ik niet moeten eten, dit was echt heel ongezond of vanaf morgen doe ik het echt beter. Het zijn gedachten die vaak losstaan van wat je lichaam daadwerkelijk nodig heeft, en zich puur richten op het “goed” of “fout” doen.
Waar komt food noise vandaan?
Voor veel vrouwen begint food noise bij hoe de dieetcultuur ons beeld over eten heeft beïnvloed. Jarenlang hebben we, soms subtiel, soms heel expliciet, geleerd dat we minder moeten eten, dat sommige producten verboden zijn en dat we niet volledig op ons lichaam kunnen vertrouwen. Zelfs als je niet actief op dieet bent, kunnen die regels nog steeds in je hoofd zitten. En zodra je jezelf iets ontzegt, mentaal of fysiek, wordt je brein alerter. Het focust zich extra op eten, simpelweg omdat schaarste dat effect heeft.
Daar komt bij dat food noise vaak versterkt wordt door onregelmatig of onvoldoende eten. Wanneer maaltijden worden overgeslagen of porties structureel te klein zijn, probeert je lichaam je aandacht te trekken. Het doet dat niet subtiel, maar door je steeds opnieuw te laten denken aan eten. Want hoe meer je denkt aan eten, hoe groter de kans dat je gaat eten. Onvoldoende eten is niet veilig voor je lichaam. We hebben eten nodig om te overleven. Eten biedt dus veiligheid. Vandaar dat je lichaam die veiligheid ook actief zoekt.
Ook gedachten en oordelen over eten spelen een grote rol bij food noise. Zodra eten wordt ingedeeld in “goed” en “slecht”, “gezond” en “ongezond”, ontstaat er een bepaalde lading en die zorgt voor innerlijke spanning. Want dan kun je het dus steeds “goed” of “fout” doen. Dat kost enorm veel energie en leidt tot schuldgevoelens wanneer je het dus niet “goed” hebt gedaan…
Food noise en de belofte van semaglutides (Ozempic)
Semaglutide, ook wel bekend als Ozempic, wordt steeds vaker gepresenteerd als dé oplossing voor food noise. Het idee dat een medicijn de rust in je hoofd kan terugbrengen, is begrijpelijk aantrekkelijk. En voor veel mensen kan semaglutide inderdaad tijdelijk de eetlust en het denken aan eten verminderen.
Maar het is belangrijk om het verschil te zien tussen eetlust en food noise. Semaglutide beïnvloedt vooral het hongersignaal, niet de onderliggende overtuigingen, regels en gevoelens rondom eten. De mentale ruis; de oordelen, de drang naar controle, de angst om het verkeerd te doen, wordt daarmee niet opgelost. Veel mensen merken dan ook dat de food noise terugkeert zodra zij stoppen met het gebruik van deze medicijnen.
Dat betekent niet dat zij iets verkeerd doen, het laat gewoon zien dat er meer nodig is dan alleen een biologische rem. Food noise vraagt om een psychologische benadering: het herstellen van vertrouwen, veiligheid en mildheid in je relatie met eten en je lichaam.
Hoe wordt food noise rustiger?
Rust ontstaat niet door gedachten weg te duwen of strenger te worden voor jezelf. Integendeel zelfs. Food noise wordt minder wanneer je lichaam en brein leren dat eten veilig is en beschikbaar blijft. Dat begint bij voldoende en regelmatig eten, niet “net genoeg”, maar écht genoeg. Wanneer je lichaam merkt dat er geen schaarste is, hoeft je hoofd minder hard te roepen.
Daarnaast helpt het om regels en restricties los te laten. “Verboden” eten blijft vaak luid aanwezig in je gedachten, terwijl “toegestaan” eten zijn spanning verliest. Zodra eten “gewoon” neutraal wordt, of het nu chocolade is of een appel, ontstaat er zoveel ruimte!
Tot slot helpt het om jezelf te beschermen tegen een overvloed aan voedingsinformatie en vooral misinformatie over eten. Je hoeft niet alles te volgen, niet alles te weten en niet alles te vergelijken. Minder prikkels van buitenaf betekent echt meer rust van binnen.
En nu?
Food noise heeft dus niets te maken met iets niet kunnen, falen of een gebrek aan wilskracht. Het vertelt je iets over je geschiedenis met eten en over hoe je hebt geleerd om met eten, je lichaam en haar behoeftes om te gaan. En dat kan gelukkig echt anders!
Niet door harder je best te doen, maar door milder te worden. Door te begrijpen wat je systeem probeert te doen in plaats van het te bestrijden. Rust rondom eten gaan ervaren is geen quick fix, maar een proces van herstel. En dat proces mag in jouw tempo verlopen.
Kun je daar wel wat hulp bij gebruiken? Meld jezelf dan nu al aan voor Van Food noise naar Voedselvrijheid. Een gloednieuwe online cursus waarin ik je aan de hand neem om food noise te verminderen en om meer voedselvrijheid te gaan ervaren. Deze cursus is pas vanaf medio februari beschikbaar, maar als je jezelf nu al aanmeldt betaal jij slechts €29 in plaats van €59. In 5 weken werken we samen toe naar minder food noise, meer rust en de vrijheid om te eten volgens jouw ideale eetpatroon. Lijkt het je wat? Meld je dan nu al aan en maak gebruik van het early bird tarief. Je volgt de lessen op je eigen tempo en je houdt een jaar toegang tot de cursus. Dus je kunt starten wanneer het je uitkomt.
Ik meld me aan!
.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
Deel met je vrienden!
