Misschien herken je het wel: na een drukke dag plof je ’s avonds op de bank met wat lekkers, een serietje erbij en je telefoon in de hand. Dat heb je wel verdiend, toch? Maar is het ook wat je écht nodig hebt?
Van quick fix naar echte zelfzorg.
Het voelt misschien ontspannend, maar in werkelijkheid is het vaak niet meer dan een dopamine rush. Dopamine is een boodschapperstofje in je brein dat er onder andere voor zorgt dat je verlangen voelt en een gevoel van beloning ervaart. Dat kan heel fijn zijn, maar er zit ook een keerzijde aan. Want snelle prikkels zoals chips, chocola, koekjes, eindeloos scrollen op social media of bingewatchen geven wel een korte kick, maar hebben op de lange termijn invloed op hoe je voor jezelf zorgt.
Hoe vaak betrap jij jezelf erop dat het niet bij één aflevering blijft? Dat je bakje chips ineens leeg is, je nog een keer naar de keuken loopt of je tóch de reep uit de kast haalt? En dat je ondertussen ook nog eens gedachteloos door je telefoon scrollt? Voor je het weet, is er een avond voorbij waarin je eigenlijk weinig voldoening hebt gevoeld.
Dat is precies hoe dopamine werkt: het triggert het verlangen om nóg een hap te nemen, nóg een filmpje te kijken of nóg wat langer te scrollen. Je krijgt telkens een kortstondige beloning, maar daarna voelt het vaak leeg of onbevredigend. Je brein vraagt dan om méér, terwijl je diep vanbinnen weet dat dit niet de zelfzorg is die je nodig hebt.
Zelfsabotage.
En dat kan voelen als zelfsabotage. Je wilde eigenlijk een rustig avondje, even opladen, misschien op tijd naar bed. Maar uiteindelijk bleef je op de bank zitten, snoepte je meer dan je van plan was en voelde je je allesbehalve opgeladen.
Herkenbaar? Dan is mijn nieuwe masterclass Dopamine-regulatie echt iets voor jou. Want eerlijk is eerlijk: het is makkelijker gezegd dan gedaan om dit patroon alleen te doorbreken. Je brein is gewend geraakt aan die snelle kicks en grijpt daardoor bijna automatisch naar lekkers, je telefoon of de afstandsbediening. Juist daarom is het zo waardevol om meer te leren over dopamine. Als je begrijpt hoe dit systeem werkt, kun je stap voor stap kiezen voor alternatieven die je écht voeden. Zodat je minder uit verveling, beloning of compensatie eet, minder tijd verspilt aan gedachteloos scrollen, en meer rust en voldoening haalt uit je vrije tijd. Dopamine-regulatie begrijpen is daarmee niet alleen een sleutel tot een gezondere relatie met eten, maar ook tot beter voor jezelf zorgen, op álle vlakken.
Dit artikel is geschreven door drs. Diana van Dijken. Sinds 2015 werkzaam als Voedingspsycholoog, expert in de psychologie van eetgedrag en het ontwikkelen van een gezonde relatie met eten en jezelf, eigenaar van het Centrum voor Intuïtief Eten en medeoprichter van Gewichtsneutraal Netwerk Nederland.
